الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

463

ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )

آرى خداوند اين فرد خونخوار و ستمگر را به وسيله يكى از پستترين مخلوقات خويش از بين برد ! 2 - ولى « ابن ابى الحديد » خود نظر مىدهد كه به نظر من اين تعبير امام ( ع ) به خاطر آن است كه عادت عرب اين است كه هرگاه بخواهد بر كسى احترام بگذارد كنيه‌اى براى او مىآورد كه احترام آميز است ، و هرگاه بخواهد تحقير كند كنيه‌اى مىآورد كه حقارت آميز است ( و چون وذحة در لغت به معنى سرگينى كه به پشم‌هاى پشت گوسفند چسبيده مىباشد و امام ( ع ) نيز وضع حجاج و آلودگى و پستى او را بر اثر ظلم و گناه مىدانسته كه به منزله همان سرگينهاى پشت گوسفندان بود ، لذا او را به « ابا وذحة » تعبير فرموده است . و شايد هم به مناسبت پستى و بد منظرى و صورت آبله گون او اين كلمه در باره‌اش به كار رفته است . ( شرح ابن ابى الحديد جلد 7 ص 279 - 281 ) تفاسير ديگرى نيز براى آن كرده‌اند كه نزاكت قلم اجازه نوشتن آن را نمىدهد . ( 242 . ) « ابن ابى الحديد » مىگويد : اين سخن را امام ( ع ) پس از پايان جنگ جمل به يارانش فرموده است و « مدائنى » 1 مدائنى - كتاب مدائنى - و « واقدى » 1 واقدى - كتاب واقدى - آن را در كتابهاى خود ذكر كرده‌اند . ( شرح ابن ابى الحديد 2 ابن ابى الحديد - شرح ابن ابى الحديد - جلد 7 ص 284 جلد 7 ص 284 ) « طبرى » در تاريخ 1 طبرى - تاريخ - خود و « ابن قتيبه » در كتاب « الامامة و السياسة » 1 ابن قتيبه - الامامة و السياسة - ج 1 ص 121 ج 1 ص 121 اين سخن را آورده‌اند . ( مصادر نهج البلاغه و اسانيده 2 - مصادر نهج البلاغه و اسانيده - جلد 2 ص 261 طبع بيروت مؤسسه اعلمى جلد 2 ص 261 طبع بيروت مؤسسه اعلمى )